<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Zampone</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zampone"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/mediawiki.page.gallery.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Zampone rootpage-Zampone skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Zampone</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr">
<p><b>Zampone</b> (<a href="Italienische_Sprache" title="Italienische Sprache">italienisch</a> „großer Fuß“) ist ein gefüllter <a href="Schweinsfu%C3%9F" class="mw-redirect" title="Schweinsfuß">Schweinsfuß</a> aus der Küche der italienischen <a href="Emilia-Romagna" title="Emilia-Romagna">Emilia-Romagna</a> und als <b>Zampone Modena</b> in der <a href="Europ%C3%A4ische_Union" title="Europäische Union">Europäischen Union</a> seit 1999 ein Produkt mit <a href="G.g.A." class="mw-redirect" title="G.g.A.">geschützter geographischer Angabe</a> (g.g.A., <span style="font-style:normal;font-weight:normal"><a href="Italienische_Sprache" title="Italienische Sprache">italienisch</a></span> <span lang="it-Latn" style="font-style:italic">IGP</span>).<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Geschichte">Geschichte</h2></div>
<p>Nach der Überlieferung ist der Zampone 1511 während der Belagerung der Stadt <a href="Mirandola" title="Mirandola">Mirandola</a> durch <a href="Julius_II." title="Julius II.">Papst Julius II.</a> entstanden. Um die wenigen Schweine der Stadt nicht in die Hände der päpstlichen Truppen fallen zu lassen, suchte man nach einer geeigneten Aufbewahrungsmethode, um das Fleisch später verzehren zu können.<sup id="cite_ref-storia_2-0" class="reference"><a href="#cite_note-storia-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Einer der Köche der <a href="Signoria" title="Signoria">Herrn</a> von Mirandola, der Pico, soll dabei auf die Idee gekommen sein, die mageren Teile des Schweins in die <a href="Schwarte_(Lebensmittel)" title="Schwarte (Lebensmittel)">Schwarte</a> (it. <i>cotenna</i>) und in die ausgehöhlten Schweinevorderfüße zu füllen. Aus der ersten Variante entstand <a href="Cotechino" title="Cotechino">Cotechino</a>, aus der zweiten Zampone.<sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Als Produkt mit geschützter geographischer Angabe darf der Zampone Modena außer in der Emilia-Romagna auch in der <a href="Lombardei" title="Lombardei">Lombardei</a>, mit Ausnahme der <a href="Provinz_Sondrio" title="Provinz Sondrio">Provinz Sondrio</a>, sowie in den Provinzen <a href="Provinz_Verona" title="Provinz Verona">Verona</a> und <a href="Provinz_Rovigo" title="Provinz Rovigo">Rovigo</a> in <a href="Venetien" title="Venetien">Venetien</a> hergestellt werden.<sup id="cite_ref-disciplinare_5-0" class="reference"><a href="#cite_note-disciplinare-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>2001 schlossen sich einige Hersteller zu einem Konsortium zusammen, das sich um den Schutz und die Vermarktung des <i>Zampone Modena</i> kümmert.<sup id="cite_ref-6" class="reference"><a href="#cite_note-6"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Zubereitung">Zubereitung</h2></div>
<p>Der Zampone di Modena besteht aus einer fein zerkleinerten, <a href="P%C3%B6keln" title="Pökeln">gepökelten</a> Mischung von <a href="Schweinefleisch" title="Schweinefleisch">Schweinefleisch</a> aus quergestreiften Muskeln, Schweinefett und Schwarte. Neben Salz wird die Mischung mit zerstoßenem Pfeffer oder Pfefferkörnern gewürzt. Als Pökel- und Pökelhilfsstoffe sind <a href="Natriumnitrat" title="Natriumnitrat">Natrium-</a> oder <a href="Kaliumnitrat" title="Kaliumnitrat">Kaliumnitrat</a>, <a href="Ascorbins%C3%A4ure" title="Ascorbinsäure">Ascorbinsäure</a>, Zucker oder <a href="Zuckerart" title="Zuckerart">Zuckerarten</a>, Wein, Wasser, natürliche Aromen, Gewürze und Kräuter zugelassen. Die Mischung wird in die Haut des vorderen <a href="Spitzbein" title="Spitzbein">Spitzbeins</a> einschließlich der Endglieder gefüllt und am oberen Ende verschnürt.<sup id="cite_ref-disciplinare_5-1" class="reference"><a href="#cite_note-disciplinare-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Das Produkt kann frisch oder vorgekocht vermarktet werden. Frischer Zampone wird zuvor in einem Heißluftofen getrocknet, bevor er in den Verkauf kommt. Bei vorgekochtem Zampone wird der Schweinsfuß in Wasser vorgekocht, luftdicht verpackt und anschließend nochmals thermisch behandelt. Der frische Zampone muss zwei bis drei Stunden in Wasser kochen, bevor er serviert werden kann. Beim vorgekochten Zampone reduziert sich die Kochzeit auf 20 bis 30 Minuten.<sup id="cite_ref-7" class="reference"><a href="#cite_note-7"><span class="cite-bracket">[</span>7<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Einmal gekocht und in Scheiben geschnitten, wird der Zampone mit <a href="Kartoffelp%C3%BCree" title="Kartoffelpüree">Kartoffelpüree</a> sowie weißen <a href="Gartenbohne" title="Gartenbohne">Bohnen</a> oder <a href="Linse_(Botanik)" title="Linse (Botanik)">Linsen</a> serviert. Er ist Bestandteil des <i><a href="Bollito_misto" title="Bollito misto">Bollito misto</a></i> und wird wie Cotechino insbesondere in <a href="Norditalien" class="mw-redirect" title="Norditalien">Nord-</a> und <a href="Mittelitalien" title="Mittelitalien">Mittelitalien</a> vor allem an <a href="Silvester" title="Silvester">Silvester</a>, aber auch an <a href="Weihnachten" title="Weihnachten">Weihnachten</a> und <a href="Neujahr" title="Neujahr">Neujahr</a> gegessen. Die kulinarische Tradition zum Jahresende geht auf den bäuerlichen Brauch zurück, die Schweine ab <a href="Lucia_von_Syrakus#Brauchtum" title="Lucia von Syrakus">Santa Lucia</a> (13. Dezember) zu schlachten und das Fleisch zu verarbeiten.<sup id="cite_ref-storia_2-1" class="reference"><a href="#cite_note-storia-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div align="center">
<ul class="gallery mw-gallery-nolines" style="max-width: 777px;">
<li class="gallerycaption">Verschiedene Zubereitungsstadien des Zampone</li>
<li class="gallerybox" style="width: 255px">
<div class="thumb" style="width: 250px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Frischer Zampone in der Auslage eines Geschäfts</div>
</li>
<li class="gallerybox" style="width: 255px">
<div class="thumb" style="width: 250px;"><span typeof="mw:File"></span></div>
<div class="gallerytext">Fertiggekochter, noch nicht aufgeschnittener Zampone</div>
</li>
</ul>
</div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li>Elisa Azzimondi, [et al.]: <i>Atlante gastronomico dei prodotti regionali.</i> Slow Food Editore, Bra 2019, ISBN 978-88-8499-606-0.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<div class="sisterproject" style="margin:0.1em 0 0 0;"><div class="noresize noviewer" style="display:inline-block; line-height:10px; min-width:1.6em; text-align:center;" aria-hidden="true" role="presentation"><span class="mw-default-size" typeof="mw:File"><span title="Commons"></span></span></div><b><span class=""><a class="external text" href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Zampone?uselang=de"><span lang="en">Commons</span>: Zampone</a></span></b> – Sammlung von Bildern</div>
<ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.modenaigp.it/">Das Konsortium Zampone und Cotechino Modena IGP</a> auf modenaigp.it</li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.ober-italien.de/essen-trinken/kochrezepte/emilia-romagna/haupgerichte/zampone-con-lenticchie/zampone-con-lenticchie.html">Beschreibung, Zutaten und Zubereitung</a> auf ober-italien.de</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text"><cite style="font-style:italic">Verordnung (EG) Nr. 590/1999 der Kommission vom 18. März 1999 zur Ergänzung des Anhangs der Verordnung (EWG) Nr. 1107/96 der Kommission zur Eintragung geographischer Angaben und Ursprungsbezeichnungen gemäß dem Verfahren nach Artikel 17 der Verordnung (EWG) Nr. 2081/92 des Rates</cite>. In: <cite style="font-style:italic"><a href="Amtsblatt_der_Europ%C3%A4ischen_Union" title="Amtsblatt der Europäischen Union">Amtsblatt der Europäischen Union</a></cite>. L74, 31999R0590, 19. März 1999, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em"> </span>8–9</span> (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://eur-lex.europa.eu/legal-content/DE/TXT/?uri=CELEX:31999R0590&qid=1641800875081">europa.eu</a>).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Zampone&rft.atitle=Verordnung+%28EG%29+Nr.+590%2F1999+der+Kommission+vom+18.+M%C3%A4rz+1999+zur+Erg%C3%A4nzung+des+Anhangs+der+Verordnung+%28EWG%29+Nr.+1107%2F96+der+Kommission+zur+Eintragung+geographischer+Angaben+und+Ursprungsbezeichnungen+gem%C3%A4%C3%9F+dem+Verfahren+nach+Artikel+17+der+Verordnung+%28EWG%29+Nr.+2081%2F92+des+Rates&rft.date=1999-03-19&rft.genre=journal&rft.issue=31999R0590&rft.jtitle=Amtsblatt+der+Europ%C3%A4ischen+Union&rft.pages=8-9&rft.volume=L74" style="display:none"> </span></span>
</li>
<li id="cite_note-storia-2"><span class="mw-cite-backlink">↑ <sup><a href="#cite_ref-storia_2-0">a</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-storia_2-1">b</a></sup></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.modenaigp.it/it/la-storia"><i>Il sapore della legenda.</i></a> In: <i>modenaigp.it.</i><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 10. Januar 2022</span> (italienisch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AZampone&rft.title=Il+sapore+della+legenda&rft.description=Il+sapore+della+legenda&rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.modenaigp.it%2Fit%2Fla-storia&rft.language=it"> </span></span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a></span> <span class="reference-text"><style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r261891140">
/* start https://de.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output .webarchiv-memento a{color:inherit}
/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style><a rel="nofollow" class="external text" href="https://web.archive.org/web/2015019074330/http://www.traditionalfood.it/prodotti.asp?id=36&idd=26">Geschichte des Zampone</a> (<span class="webarchiv-memento"><a href="Webarchivierung#Begrifflichkeiten" title="Webarchivierung">Memento</a></span> vom 19. Januar 2015 im <i><a href="Internet_Archive" title="Internet Archive">Internet Archive</a></i>). In: Modena’s Traditional Food Products, abgerufen am 10. Januar 2011 (italienisch)</span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.qualigeo.eu/prodotto-qualigeo/zampone-modena-igp/"><i>Zampone Modena IGP.</i></a> In: <i>qualigeo.eu.</i><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 10. Januar 2022</span> (italienisch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AZampone&rft.title=Zampone+Modena+IGP&rft.description=Zampone+Modena+IGP&rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.qualigeo.eu%2Fprodotto-qualigeo%2Fzampone-modena-igp%2F&rft.language=it"> </span></span>
</li>
<li id="cite_note-disciplinare-5"><span class="mw-cite-backlink">↑ <sup><a href="#cite_ref-disciplinare_5-0">a</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-disciplinare_5-1">b</a></sup></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.modenaigp.it/wp-content/uploads/2021/09/Disciplinare_Zampone_modena_7.1.2019.pdf"><i>Disciplinare di Produzione “Zampone Modena” I.G.P.</i></a> (PDF) In: <i>modenaigp.it.</i><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 10. Januar 2022</span> (italienisch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AZampone&rft.title=Disciplinare+di+Produzione+%E2%80%9CZampone+Modena%E2%80%9D+I.G.P&rft.description=Disciplinare+di+Produzione+%E2%80%9CZampone+Modena%E2%80%9D+I.G.P&rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.modenaigp.it%2Fwp-content%2Fuploads%2F2021%2F09%2FDisciplinare_Zampone_modena_7.1.2019.pdf&rft.language=it"> </span></span>
</li>
<li id="cite_note-6"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-6">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.modenaigp.it/it/il-marchio"><i>Il Consorzio.</i></a> In: <i>modenaigp.it.</i><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 10. Januar 2022</span> (italienisch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AZampone&rft.title=Il+Consorzio&rft.description=Il+Consorzio&rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.modenaigp.it%2Fit%2Fil-marchio&rft.language=it"> </span></span>
</li>
<li id="cite_note-7"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-7">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.modenaigp.it/it/product/zampone-modena-igp"><i>Lavorazione.</i></a> In: <i>modenaigp.it.</i><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 10. Januar 2022</span> (italienisch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AZampone&rft.title=Lavorazione&rft.description=Lavorazione&rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.modenaigp.it%2Fit%2Fproduct%2Fzampone-modena-igp&rft.language=it"> </span></span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-06-13" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Zampone&oldid=256965930">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>